کارکاسون (Carcassonne) در جنوب فرانسه واقع شده و یک شهر قرون وسطایی با دیوارهای نظامی است. این شهر در منطقه لانگدو (Languedoc) قرار دارد و از دریای مدیترانه تا پیرنه و سواحل اطلس پیش می رود.

 

شهری سپرکشیده بر فراز تپه‌ای در جنوب فرانسه، با دیوارهای خشـک و برج‌های سر به فلک کشیده، که همچون نگینی در میان طبیعت منطقه آود (Aude) می‌درخشد: شهر ‎کَـرْکَـسون یا «سیتۀ کارکاسون» (Cité de Carcassonne). این مجموعه، نمونه‌ای کم‌نظیر از شهر‌های قرون وسطایی دارای باروها، برج‌ها، خیابان‌های باریک سنگفرش و معماری نظامی است که طی بیش از دو هزار سال تحول یافته است.

۱. موقعیت جغرافیایی و اهمیت استراتژیک

Carcassonne در منطقهٔ اوکیتانی (Occitanie) واقع شده و بر فراز تپه‌ای مشرف به رود آود (Aude) قرار دارد.

موقعیت آن در مسیر تجاری میان اقیانوس اطلس و دریای مدیترانه و نیز بین رشته‌کوه‌های پیرنه و ارتفاعات مرکزی فرانسه، به اهمیت دفاعی و اقتصادی شهر افزوده بود.

به عنوان یک قلعهٔ طبیعی، با دید وسیع به اطراف و امکان دفاع بالا، کارکاسون طی قرون متمادی یکی از گره‌های امنیتی و نظامی منطقه بود.

۲. تاریخچه کوتاه

 دوران پیشا-رومی و رومی

منطقهٔ فعلی کارکاسون سابقهٔ سکونت از حدود ۸۰۰ پیش از میلاد را دارد.

قبایل سلتیکی مانند ‎Volcae Tectosages در قرن ششم پیش از میلاد تپه را به‌آرامی مستحکم کردند.

در حدود قرن اول پیش از میلاد، امپراتوری روم آن را به مستعمره‌ای نظامی تبدیل کرد و دیوارهایی در دورهٔ گالو-رومانی (Gallo-Roman) برای آن ساخت.

 دوران قرون وسطی

در سال ۴۶۲ میلادی، قلمرو سِپتی‌مانیا (Septimania) توسط پادشاه ویزیگوت‌ها به کارکاسون واگذار شد.

در قرون یازدهم تا سیزدهم، خانوادهٔ ویسکونت‌های ‎Trencavel این شهر را اداره می‌کردند و افزون بر آن، جنبش کا تار (Cathar) حضور پررنگی در منطقه داشت.

سال ۱۲۰۹، دوران سرکوب کا تارها آغاز شد؛ شهر تحت محاصرهٔ صلیبیون پاپی قرار گرفت و سرنوشتش دچار تغییر اساسی شد.

 گسترش عصر پادشاهان فرانسه

در میانهٔ قرن سیزدهم، Louis IX و Philip III ساخت بخش پایینی شهر (بستیـد سن لوئیس) را آغاز کردند و دیوارهای قدیمی را گسترش دادند تا این شهر به یک قلعهٔ مرزی میان فرانسه و آرگون (Aragon) بدل شود.

در سال ۱۳۵۵، Edward the Black Prince نتوانست شهر را فتح کند، اگرچه بخش پایینی را ویران کرد.

  دوران مدرن و بازسازی

با انعقاد قرارداد پیرنه در سال ۱۶۵۹، اهمیت نظامیِ شهر کاهش یافت.

در قرن نوزدهم، پس از تهدید تخریب شهر به‌عنوان دژ، کمپینی برای حفظ آن به راه افتاد و به بازسازی بزرگی تحت نظارت Eugène Viollet‑le‑Duc منجر شد.

در سال ۱۹۹۷، کارکاسون به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت گردید.

 ۳. معماری و ویژگی‌های برجسته

•دیوارها: شهر دارای یک سیستم حفاظتی افسانه‌ای شامل دو بارو متحدالمرکز است که حدود ۳ کیلومتر طول دارد و در آن حدود ۵۲ برج دیده می‌شود.

•برج‌ها و دروازه‌ها: دروازه‌ «پورت ناربوناِز» (Porte Narbonnaise) و «پورت دو اود» (Porte de l’Aude) از جمله ورودی‌های مهم هستند.

•قلعهٔ کُنت: Château Comtal درون شهر قرار دارد، که محل اقامت ویسکونت‌ها بوده و امروز به موزه تبدیل شده است.

•کلیسا: کلیسای گوتیک ‌ــ رومانسک Basilique Saint‑Nazaire با پنجره‌های رنگی زیبا در داخل دیوارها جای گرفته است.

•نمای امروز: ترکیبی از ساختارهای رومی، ویزیگوتی، قرون وسطایی و بازسازی‌های قرن نوزدهم را در خود دارد.

 

۴. افسانه‌ها و روایت‌ها

از مشهورترین داستان‌های محلی، افسانهٔ Dame Carcas است: زمانی که شهر توسط Charlemagne محاصره شده بود، او آخرین ذغالۀ ذخایر شهر را با حیله‌ای به دشمن نشان داد؛ گویا گندم فراوان دارند و یک خوک را که از آرد تغذیه کرده، از دیوار انداخت تا دشمن فکر کند ذخایرشان بی‌نهایت است. امپراتور عقب نشست و شهر سربلند ماند. از آن پس به این نام خوانده شده: «Carcas sonne».

۵. بازدید و تجربه امروز

•گردشگران می‌توانند از بالای باروها عبور کنند، خیابان‌های داخلی شهر را طی کنند، اقامت شبانه داشته باشند و از منظره‌های اطراف لذت ببرند.

•داخل شهر، فروشگاه‌های صنایع‌دستی، رستوران‌ها و کافی‌شاپ‌ها وجود دارند که تجربهٔ ترکیبی از گردش تاریخی و تفریحی را فراهم می‌کنند.

 

این نواحی به خاطر استراحتگاه‌های تپه‌ای باشکوهش شهرت پیدا کرده است که در دوران رومی‌ها برای حفاظت و دفاع در برابر حملات دشمن مورد استفاده قرار می‌گرفتند. بسیاری از دهکده‌های دارای استحکامات و قلعه‌های بزرگ در قرن دوازدهم دوباره ساخته شدند زیرا در آن زمان شورشیان در برابر نیروهای سلطنتی پادشاه مقاومت می‌کردند. کارکاسون یکی از بزرگ‌ترین دژهای قرون وسطایی است که به شهری که دورش حلقه زده اشراف و احاطه دارد.کارکاسون همیشه منظره‌ای دیدنی داشته است. از دوران رومی‌ها این شهر قلعه‌ای یکی از بهترین شیوه‌ها برای دور نگه داشتن مردم بوده است.

از قرن نوزدهم که بازسازی گسترده‌ای روی آن آغاز شد، کم‌کم مردم به آن راه پیدا کردند. اخیراً جاذبه دیگری هم به اینجا اضافه شده است: حلقه‌های زرد متحدالمرکزی که شما را به خطای دید می‌اندازند. این دایره‌های زرد برای جشن گرفتن تولدی بسیار بزرگ برای این شهر نظامی کشیده شدند.

این دژ در قرن نوزدهم بعد از قرن‌ها فراموشی دوباره بازسازی شد. در اواخر قرن هجدهم که دیگر این شهر مورد استفاده قرار نمی‌گرفت و به عنوان استحکامات نظامی هم ارزشی نداشت، بیشتر ساختمان‌ها و سنگ‌های آن را برای نمایش‌های مستند به نقاط دیگر بردند و بسیاری از قسمت‌های آن در حال فروریختن بود. یک معمار فرانسوی در قرن نوزدهم برای حفاظت و بازسازی این شهر بسیار ایستادگی کرد و جنگید. او یکی از مدافعان جدی بازسازی ساختمان‌های قرون وسطایی فرانسه و به ویژه کارکاسون بود و بالاخره توانست آن را نجات دهد.

 

به لطف تلاش‌های این معمار که توانست شهر را بازسازی کرده و به شکوه سابقش بازگرداند، یونسکو تصمیم گرفت در سال ۱۹۹۷ آن را در فهرست میراث جهانی خود قرار دهد. در بیستمین جشن تولد این شهر نظامی، آن را با حلقه‌های زرد پوشاندند. مرکز ملی یادمان‌های ملی می‌خواست این روز را به شیوه‌ای خاص و متفاوت به یادماندنی کند پس برای اینکه بیستمین سالگرد آن را در فهرست یونسکو جشن بگیرند، از یک هنرمند سوئیسی به نام «فلیس وارینی» (Felice Varini) درخواست همکاری کردند. او این حلقه‌های زرد متحدالمرکز را پیشنهاد کرد که از آلومنیوم ساخته شده‌ و به دیوار چسبانده می‌شدند. آن‌ها در ماه سپتامبر از دیوار جدا خواهند شد و هیچ آسیبی برای بنا در پی نخواهند داشت. شاید همه مردم بومی از هزینه‌ها و ظاهر آن راضی نبودند اما گردشگران زیادی برای تماشای این جاذبه فرانسه و گرفتن عکس با این حلقه‌ها به سمتش سرازیر شدند.

 

شهری که از گله‌داری سلت‌ها آغاز شد، در دورهٔ رومی‌ها استحکامات یافت، در قرون وسطی به یکی از مهم‌ترین قلعه‌های فرانسه بدل شد، و امروز با ترکیب تاریخی و معماری، به مقصدی پرطرفدار برای گردشگران تبدیل گشته است. مجموعهٔ Cité de Carcassonne نه تنها نمادی از گذشتهٔ نظامی و معماری است، بلکه داستان‌هایی را نقل می‌کند که در ذهن بازدیدکننده ماندگار می‌شوند.